Verwarde Kamer zet Kunduz-foutje van minister Hillen recht (17/4/2012)

De kop van de NRC is te mooi om niet over te nemen. Hij heeft betrekking op de Nederlandse F-16's in Noord-Afghanistan en of ze nu al dan niet 'bondgenoten in nood' (lees: NAVO troepen die in gevecht zijn gewikkeld met het verzet) mogen 'helpen' (lees: in voorkomende gevallen de vijand uitschakelen door het gooien van bommen).  De uitgangsstelling was in het verslag van de NRC als volgt:

"Eind vorige maand waren de Kamerleden Harry van Bommel (SP) en Han ten Broeke (VVD) samen in Afghanistan om de voortgang van de missie gade te slaan. Daar zagen ze wat velen die het land bezoeken merken: het Haagse mandaat knelt. Als militairen van partnerlanden er in problemen komen, mogen de vier Nederlandse F-16's, gestationeerd in Mazar-i-Sharif, niet uitrukken om te helpen. Volgens van Bommel hebben de piloten daar een trucje op gevonden. Ze doen alsof ze de lucht in moeten om bermbommen te zoeken en krijgen direct na opstijgen de opdracht te hulp te schieten."
De oplossing van dit raadsel, nog steeds volgens de NRC:
"De fout was inderdaad op het ministerie gemaakt, gaf minister Hans Hillen (Defensie, CDA) gisteren toe, en niet bij zomaar iemand op zijn departement. De schuld zal bij mijzelf liggen, zei Hillen. Hij had vorig jaar op basis van alle eisen van de Tweede Kamer de verkeerde conclusie getrokken en het mandaat beperkender gemaakt dan bedoeld."
De minister legde verder uit dat piloten beslist niet als ze in de lucht zijn hun opdracht kunnen veranderen. Maar dat was de vraag ook niet. De vraag was of ze, eenmaal opgestegen om bermbommen te zoeken, misschien van het hoofdkwartier de opdracht hadden gekregen om luchtsteun te geven. Helaas vroeg niemand daar op door.  Minister Hillen vertelde nog wel dat de Nederlandse F-16's sinds ze verplaatst zijn van Kandahar naar het noorden 26 keer in actie zijn gekomen voor luchtsteun voor bondgenoten.  Eén keer werd daarbij gericht geschoten, toen een Italiaans kamp belaagd werd. De andere keren waren lichtsignalen voldoende geweest. Grote hilariteit bij de Kamer en veel grappen over F-16's die zich gedragen als politieauto's.  De achtergrond voor deze episode die niet benoemd werd, is dat met de geleidelijke aftocht van de Amerikanen uit het noorden ook de kapaciteit voor luchtsteun zal afnemen. Op de Nederlanders zal dan ook mogelijk vaker een beroep worden gedaan. Als de F-16s dan mogen opstijgen kunnen ze dat eventueel ook doen met zwaardere wapens dan in de normale patrouillegang.