Afghanistan gevaarlijkste land voor vrouwen (16/07/11)

Sinds de val van de Taliban is de positie van de vrouw in Afghanistan zichtbaar vooruitgegaan. Vrouwen zonder boerka en schoolgaande meisjes getuigen hiervan. Maar dat die vooruitgang gemakkelijk overschat kan worden blijkt uit een vorige maand gepubliceerd rapport. Daarin wordt geconcludeerd dat Afghanistan voor vrouwen op dit moment het meest gevaarlijke land in de hele wereld is.

Het rapport, van de Thomas Reuters Foundation, is het resultaat van een enquête onder 213 genderexperts. De conclusies liegen er niet om. Maarliefst 42 procent van de ondervraagden noemden Afghanistan in de top vijf gevaarlijkste landen voor vrouwen. Daarnaast scoorde Afghanistan het slechts op drie van de zes specifiekere onderwerpen, gezondheid, niet-sexueel geweld en economie/discriminatie.

De NAVO-bezetting van Afghanistan wordt geregeld gelegitimeerd met een verwijzing naar de erbarmelijke toestand waarin de Afghaanse vrouw verkeerd. Het is echter de vraag in hoeverre de westerse landen die in Afghanistan aanwezig zijn daar verandering in kunnen en willen brengen. Ondanks bijna tien jaar bezetting is Afghanistan immers nog altijd het meest vrouwonvriendelijke land. De NAVO-landen hebben dat niet kunnen voorkomen. En een aantal maanden geleden werd duidelijk dat de Verenigde Staten minder dan voorheen bereid is in te zetten op het verbeteren van het lot van de Afghaanse vrouw. Het winnen van de oorlog, desnoods door middel van onderhandelingen met de Taliban, staat voorop, ook als dat ten koste gaat van de rechten van de vrouw.

Momentum Taliban is verre van doorbroken (14/07/11)

De 33.000 extra troepen die president Obama vorig jaar naar Afghanistan stuurde en de toename van special forces-operaties die daarmee gepaard ging, hebben gefaald om het momentum van de Taliban te breken. Dat concludeert onderzoeksjournalist Gareth Porter in een artikel voor persbureau IPS na bestudering van data over aanvallen van opstandelingen en Amerikaanse militaire slachtoffers.

Van vorig jaar oktober tot en met mei dit jaar, terwijl de extra troepen van Obama op volle sterkte in Afghanistan aanwezig waren, voerden de opstandelingen 54 procent meer aanvallen uit en doodden of verwondden 56 procent meer Amerikaanse militairen dan in dezelfde periode een jaar eerder, aldus Porter.

Deze percentages staan in schril contrast tot de positieve geluiden die geregeld te berde worden gebracht door belangrijke militaire bevelhebbers. In maart dit jaar bijvoorbeeld meldde David Petraeus, toenmalig commandant van alle NAVO-troepen in Afghanistan, tegenover het Amerikaanse Congres dat 'het momentum dat de Taliban sinds 2005 hadden bereikt tot staan is gebracht in een groot deel van het land en teruggedraaid in een aantal belangrijke gebieden.' De vooruitgang die het afgelopen jaar was bereikt, ook al was die 'fragiel en omkeerbaar,' noemde de generaal niettemin 'significant.' Petraeus' assistent voegde er nog stellig aan toe dat 'onze strategie werkt.'

Afghanistan als geopolitiek strijdtoneel (13/07/11)

Vorige maand publiceerde het Trans National Institute een interessant artikel over de geopolitieke dimensie aan de strijd in Afghanistan, een onderwerp waar de media maar weinig of zelfs helemaal geen aandacht aan besteden. Dat is onterecht, aldus het stuk, want deze strijd om toegang tot en distributie van grondstoffen zal zeer grootschalige gevolgen hebben voor de machtsverhoudingen in de wereld.

De gedachte achter het artikel is als volgt. De fossiele brandstoffen raken op, maar in Centraal-Azië, ten noorden van Afghanistan, liggen nog grote voorraden, vooral gas, die hun weg naar de internationale markten nog maar mondjesmaat vinden. Hier is dus geld te verdienen. Grote internationale spelers, de Verenigde Staten, China en Rusland, proberen elkaar de loef af te steken en hebben alle drie hun eigen voorkeur hoe deze voorraden aan de wereldmarkt ontsloten moeten worden. Dat leidt soms tot grote spanningen. De Verenigde Staten ziet graag dat de grondstoffen middels een pijpleiding via bondgenoten Afghanistan, Pakistan en India worden ontsloten. Zo wordt bovendien 'aartsvijand' Iran omzeild, dat potentieel een grote leverancier is voor Zuidoost-Azië.

Om het Centraal-Aziatische gas te vervoeren voerden de Amerikanen in de tweede helft van de jaren negentig gesprekken met de Taliban. In februari en november 1997 kwamen zelfs twee Talibandelegaties, op uitnodiging van de Amerikaanse oliemaatschappij Unocal, op bezoek in de Verenigde Staten. Door de voortdurende burgeroorlog, druk van Amerikaanse feministen en aanslagen van en vergeldingen tegen Al-Qaida liepen deze plannen uiteindelijk spaak.

Sinds de interventie en bezetting van Afghanistan is de Amerikaanse ambitie voor een pijpleiding door Afghanistan nieuw leven ingeblazen. Het artikel merkt op dat het momenteel steeds waarschijnlijker wordt dat die er ook echt komt, tot groot ongenoegen van China en Rusland. In 2010 is hierover een akkoord gesloten in het gasrijke Turkmenistan en in april dit jaar keurde het Afghaanse parlement het plan goed. De Asian Development Bank wil het project financieren dat volgens planning in 2014 moet worden afgerond. Of deze pijpleiding er uiteindelijk ook komt is echter de vraag. Onveiligheid in Afghanistan blijft, net als in de jaren negentig, het grootste obstakel.

(Een deel van dit bericht is mede gebaseerd op het boek The New Great Game van Lutz Kleveman uit 2003.)

Afghaanse veiligheidsdiensten onbetaalbaar (12/07/11)

Terwijl het gewelddadige verzet tegen de buitenlandse aanwezigheid in Afghanistan onverminderd hoog is en de Amerikanen deze maand beginnen met terugtrekken, werd twee weken geleden besloten de Afghaanse veiligheidsdiensten minder uit te breiden dan gepland. In oktober 2012 moeten er 352.000 agenten en militairen zijn, 26.000 minder dan eerder voorzien, aldus westerse diplomaten. Een belangrijke reden voor deze aanpassing is dat de Afghaanse overheid financieel verre van duurzaam is.

Dit jaar betalen de Verenigde Staten en een aantal Europese landen 11,6 miljard dollar aan opleiding, uitrusting en salariëring van de Afghaanse veiligheidsdiensten. Naar schatting neemt dit volgend jaar toe tot 12,8 miljard dollar. Men verwacht dat uiteindelijk, in 2014, de kosten 6 miljard dollar per jaar zullen zijn. Vergeleken met het bruto nationaal product van Afghanistan, 18,3 miljard, valt op hoe veel dit is. Daar komt nog bij dat uit een studie van het Internationaal Monetair Fonds blijkt dat de Afghaanse economie bijzonder afhankelijk is van de aanwezige militairen en ontwikkelingshulp. Economen vrezen voor een crisis wanneer de troepen zich terugtrekken.

De verwachting is dat de regering-Karzai in 2014 bij lange na niet in staat zal zijn zelf te betalen voor de veiligheidsdiensten. Wanneer wel is onduidelijk. Een hoge Europese diplomaat voorspelt dat dit nog minimaal vijftien jaar duurt. Dat betekent dat de westerse landen die zich nu committeren aan Afghanistan nog vele jaren miljarden zullen moeten uitgeven aan de veiligheidsdiensten. Met in het achterhoofd de bezuinigingen op defensie en ontwikkelingshulp, het economisch zware weer waarin veel westerse landen verkeren en de publieke opinie die zich steeds verder van de oorlog in Afghanistan afkeert, is het echter zeer de vraag of het westen wel bereid zal zijn te blijven investeren.

Media overdrijven Amerikaanse terugtrekking (08/07/11)

Twee weken geleden kondigde president Obama in een speech aan dat de 33.000 Amerikaanse soldaten, die in 2010 naar Afghanistan werden gestuurd, volgens afspraak zullen worden teruggetrokken. 10.000 dit jaar, de rest in de eerste acht maanden van 2012. Net als in Amerikaanse media wordt ook in sommige Nederlandse media deze aankondiging enigszins uit haar verband gerukt.

De Telegraaf, Elsevier en gratis dagblad Metro, bijvoorbeeld, merken alle drie op over de terugtrekking dat waarnemers van mening zijn dat die 'relatief snel wordt uitgevoerd.' Tegelijk wordt niet opgemerkt dat er na de terugtrekking nog altijd twee keer zo veel Amerikaanse militairen in Afghanistan aanwezig zijn, ongeveer 65.000, als toen Obama president werd. Wat hier 'relatief snel' aan is, is niet geheel helder. Ook wordt geen woord gewijd aan de vele tienduizenden huurlingen (contractors) die sinds begin 2009 naar Afghanistan zijn gegaan. Wanneer die terugkomen is onduidelijk.

Inmiddels is overigens wel duidelijk dat Obama bepaald geen haast heeft met het terugtrekken van de eerste troepen en dat de terugtrekking mogelijk gepaard gaat met een 'mini-surge' van extra commandotroepen die legerleiders naar Afghanistan willen sturen.

1000ste bezoeker (06/07/11)

Kunduz Monitor is sinds april online en werd gisteren voor de duizendste keer bezocht. Namens de redactie van Kunduz Monitor hartelijk dank voor uw tijd en aandacht.

Vertel gerust uw vrienden en vriendinnen over Kunduz Monitor zodat over een aantal maanden de 5000ste bezoeker verwelkomd kan worden.