Hoewel het al geruime tijd bepaald geen geheim is dat de huidige officiële 'deadline' voor de NAVO-oorlog in Afghanistan een dode letter is, werd vorige week duidelijk dat de Amerikaanse deelname aan de oorlog mogelijk nog minimaal dertien jaar duurt.
De Britse krant The Daily Telegraph schrijft dat de Verenigde Staten en Afghanistan op het punt staan een deal te sluiten die Amerikaanse soldaten toestaat in het land te blijven tot 2024. De overeenkomst zou er niet alleen in voorzien dat Amerikaanse militaire trainers in Afghanistan achterblijven, maar ook special forces en een luchtmacht. De aanhangers van het Karzai-regime willen dit graag, want zij voelen aan hun water aan dat zij het zonder westerse steun niet lang volhouden tegen de opstandelingen.
De Taliban zijn op hun beurt fel gekant tegen de deal. Hun standpunt is al jaren dat vrede slechts mogelijk is als alle buitenlandse militairen het land verlaten. Een deelnemer aan Karzai's vredesraad liet The Daily Telegraph weten dat het vooruitzicht op een dergelijk akkoord de opstand van de Taliban zijns inziens heeft geïntensiveerd. De voor de hand liggende vraag is dan ook waarom de Verenigde Staten desondanks streeft naar een permanente militaire aanwezigheid in Afghanistan.
Een deze maand verschenen studie van de Amerikaanse denktank RAND biedt hier een mogelijk antwoord. De auteurs James Shinn en James Dobbins, beiden oudgedienden onder George W. Bush, suggereren dat een dergelijke deal een drukmiddel is om de Taliban aan de onderhandelingstafel te krijgen. Hun argument is dat de Verenigde Staten, nu is begonnen met de terugtrekking uit Afghanistan, anders geen stok achter de deur meer heeft. Alleen als de Taliban van mening zijn dat hun vijanden na 2014 nog altijd in Afghanistan zitten, zullen zij interesse hebben in onderhandelingen. Zonder dit vooruitzicht hoeven ze maar een paar jaar te wachten tot de NAVO-troepen weg zijn. De auteurs bevelen dan ook aan, ook al moedigen ze vredesonderhandelingen met de Taliban aan en geloven ze dat een akkoord mogelijk is, dat de Verenigde Staten zich voorbereidt om voor onbepaalde tijd te blijven.
Aangezien de Amerikanen een duidelijk geopolitiek belang hebben in het houden van militaire bases in Afghanistan, vooral vanwege de nabijheid van China, Pakistan en Iran, is zeer de vraag of bovenstaande overweging doorslaggevend is voor de beleidsmakers in Washington. Hoe het ook zij, de reactie van de Russische ambassadeur in Afghanistan op de mogelijke deal is ontnuchterend. 'Ik begrijp niet waarom zulke bases nodig zijn. Als de klus geklaard is, als het terrorisme is verslagen en vrede en stabiliteit is teruggekeerd, waarom zou je dan militaire bases nodig hebben?,' aldus de ambassadeur in de Britse krant. 'Als de klus niet geklaard is zouden duizenden troepen, zelfs special forces, niet in staat zijn de klus te klaren die 150 duizend troepen ook niet konden klaren. Het is onmogelijk.'
